Prosimy wszystkie chętne osoby, które w noc maksimum Leonidów mogą wystawić aparat fotograficzny o kontakt brahi(at)op.pl w celu znalezienia optymalnego kierunku celowania sprzętu.

Ustawienie aparatów na maksimum Leonidów 2009. Wersja 4, na dzień 11.11.2009

Ostatnio kamery Polskiej Sieci Bolidowej rejestrują wiele zjawisk atmosferycznych zwanych sprite'ami. Duszki (ang. sprites) są to jasne błyski, powstające w wysokich warstwach atmosfery. Trwają kilkadziesiąt milisekund (1 milisekunda = 0.001 sekundy) tzn. nawet krócej niż piorun podczas burzy. Poniżej będę używał częściej terminu 'duszek', choć czasem wymknie mi się (nagle!) 'sprite'.
Duszki rozpoczynają się wysokości 70-80 km nad powierzchnią Ziemi (tam też powstaje charakterystyczne iskrzenie) i przebiegają w dół, do górnej granicy chmury burzowej na wysokości 30-20 km. Typowe zjawisko ma szerokość nawet 40 kilometrów a najszersze mają rozmiary do około 100 km. Z oddali mogą przypominać łańcuch górski, gdzieś daleko ponad chmurami.

Rój ten nie popisuje się sporą aktywnością. Podczas maksimum - około 29 lipca - ZHR osiąga wartość jedynie 4. Ponieważ radiant tego roju na naszych szerokościach geograficznych nie wznosi się wysoko ponad horyzont, liczby godzinne HR zazwyczaj nie są większe niż 1-3.

23 czerwca o 21:52 UT stacja PFN 24 Gniewowo prowadzona przez wyżej podpisanego, zarejestrowała bardzo rzadkie zjawisko - sprite'a który pojawił się nad odległą chmurą burzową. Jest to prawdopodobnie pierwsze tego typu zjawisko utrwalone na terenie Polski. Sprites najczęściej powstają na wysokościach 80-150 km nad powierzchnią ziemi. Wystrzeliwując z chmury burzowej mają nie rzadko ponad 50 km wysokości . Są to zjawiska bardzo krótkotrwałe trwające kilka milisekund - stąd ogromna trudność w rejestracji tego fenomenu natury.






Animacja sprite'a:

Wybuchowy rój meteorów powrócił do łask obserwatorów w roku 1998, w 71 lat od ostatniego okresu wzmożonej aktywności (w latach 1916, 1921 i 1927). Przez pół doby 27 czerwca 1998 roku, obserwatorzy mogli podziwiać aktywność z tego roju na poziomie ZHR ~ 50-100. Przez kolejne lata uważnie obserwowano ten rój i wykonano obliczenia teoretyczne, wskazujące na możliwość wysokiej aktywności w roku 2003 i 2004. W roku 2003 nie zaobserwowano nic szczególnie interesującego.

Rój ten jest związany ze słynną kometą 1P/Halley (Denning, Nature, 77, str. 619, 1908) a meteoroidy,jakie widzimy obecnie w postaci meteorów zostały wyrzucone z ciała macierzystego przed rokiem 837 (Ryabova, Monthly Notice of the Royal Astronomical Society, 341, str. 739, 2003). Aktywność eta-Aquarydów trwa orientacyjnie od 19 kwietnia do 28 maja. Maksimum występuje zazwyczaj w nocy 5/6 maja.

Po wakacyjnych testach oraz ulepszeniach oddaje w Wasze ręce program SCS (wersja 1.15) do wykonywania przynależności meteorów do radiantów. Program ten wydatnie pomaga przy wypełnianiu raportów ze szkicowaniem. Można sprawdzić swoją analizę przynależności meteoru do radiantu albo użyć programu do raportowania obserwacji ze szkicowaniem do International Meteor Organization. Program przyjmuje dane wprowadzone za pomocą programu Corrida.

W dniach 16 do 28 marca warto spojrzeć na Oriona i ocenić widoczność graniczną. Coraz więcej mieszkańców naszej planety nie ma możliwości zobaczyć piękna nocnego nieba. Z powodu złego oświetlenia ulic, budynków, reklam i innych miejsc zanieczyszczenie światłem uniemożliwia obserwacje meteorów w mieście. Aby zbadać jak bardzo zanieczyszczone światłem jest miejskie niebo miłośnicy astronomii z kilkudziesięciu krajów każdego roku roku - w marcu - sprawdzają wygląd nieba.

Przeszło rok temu osoby należące do "Pracowni Komet i Meteorów" (Przemek Żołądek, Mariusz Wiśniewski i niżej podpisany) odkryły i opisały nowy rój meteorowy aktywny w okolicach 19 stycznia 2006 roku. W danych z obserwacji wideo sieci AKM znaleziono jedynie (lub aż!) 12 zjawisk zdających się wylatywać z okolic gwiazdy gamma Wielkiej Niedźwiedzicy. Podczas "styczniowej posuchy meteorowej" (gdy po Kwadrantydach nic nie lata) jest to aktywność meteorowa godna wielkiej uwagii.